W Krakowie odbyło się uroczyste spotkanie z okazji 45. rocznicy rejestracji „Solidarności”

„Nasz jest ten dzień” – te słowa, zaczerpnięte z pieśni stanowiącej hymn NSZZ „Solidarność” zostały przywołane w nazwie spotkania organizowanego przez Oddział IPN w Krakowie oraz Region Małopolska NSZZ „Solidarność” 26 listopada 2025 r. Przypominając dzień 10 listopada 1980 r., dzień rejestracji „Solidarności”, chcieliśmy w sposób szczególny uczcić 45. rocznicę powstania pierwszego niezależnego związku zawodowego w bloku wschodnim, co rozpoczęło proces upadku komunizmu w tej części Europy.

Na spotkanie zostali zaproszeni przede wszystkim działacze ówczesnej „Solidarności”, zwłaszcza ci odznaczeni Krzyżem Wolności i Solidarności. Podobnie jak wcześniej Krzyż Niepodległości i Krzyż Armii Krajowej, tak współcześnie Krzyż Wolności i Solidarności stanowi potwierdzenie udziału w polskiej sztafecie pokoleń i w kolejnej formie działalności na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności. Spotkanie było pierwszą okazją do zgromadzenia dam i kawalerów Krzyża Wolności i Solidarności z Małopolski.

Uroczystości rozpoczęła Msza święta w Sanktuarium Jana Pawła II, której przewodniczył ks. kustosz Tomasz Szopa, a koncelebransami byli duchowni odznaczeni Krzyżem Wolności i Solidarności, m.in. ks. kanonik Władysław Palmowski, kapelan Solidarności.

Po ceremonii zebrani przeszli do sal wystawienniczo-konferencyjnych centrum. Wśród kilkuset osób gośćmi honorowymi są przede wszystkim odznaczeni Krzyżem Wolności i Solidarności dawni działacze opozycji antykomunistycznej. Licznej reprezentacji IPN przewodził zastępca prezesa dr hab. Karol Polejowski, Zarząd Regionu Małopolskiego NSZZ „Solidarność” reprezentował przewodniczący Tomasz Zaborowski.

W liście, odczytanym przez dyrektor Archiwum IPN Marzenę Kruk, Prezydent RP Karol Nawrocki podkreślił:

– Od tamtych wydarzeń dzieli nas już 45 lat. To dokładnie tyle, ile trwało komunistyczne zniewolenie. [...] Jednak mimo upływu czasu, powracamy i stale będziemy powracać do pokojowej rewolucji Solidarności, ponieważ jej idee są wciąż aktualne.

Wykład na temat opozycji w Małopolsce w latach 1976–1989 wygłosiła dr hab. Cecylia Kuta, naczelnik Oddziałowego Biura Badań Historycznych IPN w Krakowie. Kolejnym punktem spotkania była dyskusja panelowa, zatytułowana „Rewolucja ducha i droga do niepodległości”, w której udział wzięli opozycjoniści z czasów PRL: Danuta Skóra (działaczka Studenckiego Komitetu Solidarności i NSZZ „Solidarność”), Piotr Fugiel (drukarz i kolporter drugoobiegowych wydawnictw i działacz Federacji Młodzieży Walczącej), Tadeusz Drwal (działacz „Solidarności” oraz innych ruchów antysystemowych, a zarazem inicjator Krzyża Wolności i Solidarności) oraz dr Maciej Korkuć (naczelnik Oddziałowego Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa IPN w Krakowie) i prok. Michał Skwara (naczelnik Oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu IPN w Katowicach, który prowadził śledztwo w sprawie zamachu na Jana Pawła II). Rozmowę prowadził Piotr Litka z krakowskiego Oddziału IPN.

Spotkaniu w Centrum Jana Pawła II w Krakowie towarzyszą dwie wystawy IPN: „Tu rodziła się Solidarność” oraz prezentowana premierowo „Karol Wojtyła”. Ponadto nasza księgarnia prowadzi na miejscu sprzedaż książek i innych wydawnictw IPN.

Po przerwie odbyła się się uroczystość wręczenia, przyznanych przez Prezydenta RP, odznaczeń Krzyż Wolności i Solidarności zasłużonym działaczom opozycji demokratycznej w PRL.

– Nie byłoby dziś wolnej Polski, gdyby nie ożywiał was ten duch polskiego narodu, który kształtował się przez setki lat i był motorem działań naszych przodków. Ten duch jest mocno związany z historią, z Kościołem, który trwał pomimo lat terroru i zniewolenia. To Kościół stanowił azyl, gdzie zawsze można było liczyć na wsparcie i pomoc – powiedział zastępca prezesa IPN dr hab. Karol Polejowski.

Odniósł się także do bieżących wydarzeń:

– Obserwujemy z narastającym niepokojem próbę rehabilitowania tych, którzy kiedyś system komunistyczny tworzyli, utrwalali i ciemiężyli Polaków. […] Dla takich działań nie będzie naszej zgody. Jakiekolwiek próby zmiany zasad przyznawania tego wysokiego odznaczenia państwowego nigdy nie spotkają się z naszą akceptacją. […] Spod mojej ręki nigdy nie wyjdzie wniosek, który wnioskowałby do Prezydenta RP o nadanie tego odznaczenia komukolwiek, kto został zweryfikowany negatywnie jako ten, który współpracował z komunistami.

Osoby odznaczane Krzyżem Wolności i Solidarności:

Odznaczenia pośmiertne:

Na koniec kapela „Dziewięćsił” z Czarnej Góry koło Bukowiny Tatrzańskiej oraz soliści: Julia Jarząbek, Jakub Duda i Stanisław Kita dali wspaniały koncert.

Odbywający się w całym kraju cykl wydarzeń z okazji 45. rocznicy rejestracji NSZZ „Solidarność” został objęty patronatem honorowym prezydenta Karola Nawrockiego.

Krzyż Wolności i Solidarności W Krakowie odbyło się uroczyste spotkanie z okazji 45. rocznicy rejestracji „Solidarności” - Uroczystości

Wyszukiwarka

Nawigacja

Uroczystości

W Krakowie odbyło się uroczyste spotkanie z okazji 45. rocznicy rejestracji „Solidarności”