– Przypięty dzisiaj do państwa piersi Krzyż Wolności i Solidarności jest wyrazem uznania państwa polskiego dla państwa patriotycznych postaw, dla państwa walki, którą toczyli państwo w różnych, szczególnych okolicznościach
– powiedział podczas uroczystości zastępca prezesa IPN dr hab. Krzysztof Szwagrzyk.
Podkreślił, że wśród odznaczonych są osoby, które brały udział w wydarzeniach z 1968 r., współpracowały z Komitetem Obrony Robotników, członkowie NSZZ „Solidarność”, Konfederacji Polski Niepodległej, Solidarności Walczącej, Duszpasterstwa Ludzi Pracy, Duszpasterstwa Akademickiego oraz działający w opozycyjnych strukturach młodzieżowych w różnych częściach regionu.
Dr hab. Krzysztof Szwagrzyk mówił, że dla pracowników Instytutu wręczanie Krzyży Wolności i Solidarności ma szczególne znaczenie, mimo że działacze opozycji sprzed lat nie zawsze odbierają je podczas specjalnych uroczystości – czasem wręczane są w ich domach lub w szpitalnych salach.
W imieniu odznaczonych dziękował Piotr Mieczysław Pyzik, zaangażowany w latach 80. w działalność w Niezależnym Zrzeszeniu Studentów Politechniki Śląskiej.
W trakcie uroczystości zaprezentowano film dokumentalny „Którzy ogień podsycą…” w reż. Tomasza Łysiaka. Odznaczeni zwiedzili ekspozycję stałą Śląskiego Centrum Wolności i Solidarności.
Po uroczystości delegacja IPN na czele z dr. hab. Krzysztof Szwagrzykiem, zastępcą prezesa IPN, dr. Andrzejem Sznajderem, dyrektorem Oddziału IPN w Katowicach, dr Renatą Dziechciarz naczelnik Oddziałowego Archiwum IPN w Katowicach oraz Robertem Ciupą, dyrektorem Śląskiego Centrum Wolności i Solidarności złożyła kwiaty pod pomnikiem Poległych Górników KWK „Wujek” w Katowicach.
W województwie śląskim dotychczas Krzyżem Wolności i Solidarności zostało uhonorowanych 1270 osób.
Osoby, które zostały odznaczone:
- Krzysztof Janusz Błażejczyk
- Jerzy Bury
- Stanisław Bury
- Janusz Wincenty Czakon
- Stanisław Drozd
- Jan Józef Koźlak
- Jan Król
- Ryszard Król
- Marian Piotr Lorc
- Tadeusz Marcin Loster
- Ryszard Romuald Orzeł
- Anna Teresa Pietras
- Piotr Mieczysław Pyzik
- Piotr Andrzej Stano
- Janina Jadwiga Suwała
- Bernard Szczyrba
- Jerzy Marek Śledź
- Włodzimierz Ulański
- Dariusz Antoni Wawrzyczek-Seifert
- Tomasz Ireneusz Włoczyk
* * *
Krzyż Wolności i Solidarności został ustanowiony przez Sejm 5 sierpnia 2010 r. Po raz pierwszy przyznano go w czerwcu 2011 r. przy okazji obchodów 35. rocznicy protestów społecznych w Radomiu. Krzyż nadawany jest przez Prezydenta RP, na wniosek Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej, działaczom opozycji wobec dyktatury komunistycznej, za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowanie praw człowieka w PRL. Źródłem uchwalenia Krzyża Wolności i Solidarności jest Krzyż Niepodległości z II RP.